Telkens wanneer iemand de wereld meent te moeten melden dat de nieuwe Dylan, Elvis, Nick Drake of Cobain is opgestaan, word ik overspoeld door een forse dosis scepsis. Door de jaren heen heb ik zo een schier oneindige stoet van dwergen zien passeren die zelfs geen halve letter kregen toebedeeld in de meest summiere voetnoten van de muziekgeschiedenis. Het begrip ‘de nieuwe’ is wat mij betreft dan ook al vele decennia lang onderhevig aan een stevige betekenisinflatie. Maar héél af en toe hebben de orakels het bij het rechte eind, zij het dat het dan niet om de nieuwe dit of dat gaat, maar om pakweg de eerste Springsteen of Natalie Merchant.
Geen idee of de Canadese treurwilg Justin Rutledge ooit met de een of andere illustere voorganger is vergeleken, maar toen ik zijn debuutplaat No Never Alone voor het eerst hoorde, had ik onmiddellijk het gevoel dat we hier te maken hadden met de enige echte erfgenaam van Gram Parsons. In de stem van Rutledge hoorde ik diezelfde diepe melancholie, dezelfde weltschmerz en een gelijkluidende authenticiteit. Stuk voor stuk elementen die ervoor zorgden dat Rutledge een van de weinige muzikanten is die ik de voorbije jaren min of meer op de voet heb gevolgd, een bescheiden inspanning mijnerzijds die ik nog voor geen seconde heb betreurd.
Na drie fenomenaal mooie albums waarop de nadruk vooral op de akoestische gitaar lag, heeft Justin Rutledge een elektrische gitaar aangeschaft waarmee hij de tien nummers op The Early Widows nog meer diepgang, body en gevoel geeft dan we zijn vorige werk al het geval was.
De plaat opent met het zinderende Be a Man, een song met een heerlijke drive, lichte distortion, een geweldig achtergrondkoor (The Faith Choral) en uitmuntende lyrics (Rutledge kon op de hulp van Darrell Scott en auteur Michael Ondaatje rekenen). Rutledge komt met deze song niet alleen met de deur in huis vallen, hij neemt en passent de hele gevel mee. In het relaxte altcountrynummer Jack Of Diamonds verschijnt de ziel van Gram Parsons aan de oppervlakte en valt tevens op dat de toonkleur van Rutledge veel overeenkomsten vertoont met die van J.D. Souther. Dat laatste komt nog scherper tot uiting in de weemoedige eenzaamheid van Islands, een van de vele hoogtepunten op deze plaat. Mooi? Nee, bloedmooi…
Nog zo’n hoogtepunt is I Have Not Seen The Light, een nummer dat drijft op een fantastische zanglijn, de subtiele gitaarklanken van David Baxter en de pedal steel van Burke Carroll en dat evengoed door Parsons geschreven had kunnen zijn. Of het chaotisch aftrappende Snowmen, dat eerst ontregelt, daarna opjaagt en vervolgens bezweert (dat achtergrondkoor!) en je kippenvel bezorgt dat zich diep onder de opperhuid verankert.
Om het (niet) af te leren nog twee monumentale songs. Eerst Carry On, een epos van ruim negen minuten dat vanaf de allereerste seconde tot ver na de laatste boeit, hypnotiseert en zich vastzet in je onderbewustzijn. En ten slotte afsluiter All Around This World, het ‘soberste’ nummer van de plaat en wellicht een van de ontroerendste en ontwapenende uit zijn hele catalogus.
Op The Early Widows lijkt pure schoonheid een van de normaalste zaken van de wereld – iedereen die al eens de moed heeft om over zijn eigen schutting te kijken weet dat dit veel minder vanzelfsprekend is dan het lijkt. Maar Justin Rutledge, gesteund door producer Hawksley Workman, speelt het opnieuw klaar. Alsof het hem niet de minste moeite kost. Zoiets heet in mijn wereld ‘klasse’.