Steven Patrick Morrissey was van de week voor het eerst in jaren in Nederland. En misschien was dit ook wel de laatste keer dat de oud-frontman van The Smiths (meer dan 17 Britse top-50 hits) ons land aandeed.
Met ongeveinsde energie stond Morrissey op 28 oktober in een uitverkocht Tivoli-Vredenburg op het podium. Dat alleen al is bijzonder. Morrisseys fans in Amerika klaagden deze zomer over het veelvuldig afblazen van optredens. Moz moest wel met een verklaring komen: op 7 oktober, aan de vooravond van zijn Europese toernee, werd wereldkundig gemaakt dat hij sinds anderhalf jaar wordt behandeld vanwege kanker. Met een zekere gelatenheid over zijn conditie verklaart hij in El Mundo: „If I die, then I die. And if I don’t, then I don’t”. Wie weet is dit wel zijn laatste toernee.
Ondanks de persoonlijke impasse blijft hij optreden. Hij kan niet anders; muziek is zijn leven. Zonder ironie, of juist met, geeft hij te kennen: „I’ll rest when I’m dead”. En rusten deed hij nog niet. Na een videocompilatie met verontrustende beelden over stierengevechten afgewisseld met die van zijn favoriete punkrockband The New York Dolls trad Moz ten tonele. Eerst met The Queen Is Dead van zijn voormalige band The Smiths, gevolgd door oud solowerk als Suedehead en Speedway. Op de achtergrond foto’s van Queen Elisabeth II met opgestoken middenvingers en even later een foto van prins William en prinses Kate met daaronder de opdruk van de Britse vlag met de veelzeggende tekst United King-Dumb. Een aanklacht tegen het Britse koningshuis en een aanmoediging voor de Schotten om voor onafhankelijkheid te kiezen.
Controversieel
Morrissey bemoeit zich overal mee. Hij staat bekend om zijn controversiële uitspraken en lobbyt sinds jaar en dag voor dierenrechten en tegen het eten van vlees: meat is murder, verkondigde Morrissey al in het gelijknamige nummer van The Smiths. Voor de dag zelf werd contractueel vastgelegd dat er geen vlees gegeten mocht worden in Tivoli-Vredenburg. En oh wat erg; nu zitten acht meesterpianisten tijdens de lunch zonder vlees. You go Morrissey! Misschien is World Peace toch wel jouw business.
Het nieuwe album, waarvan hij nummers ten gehore bracht als World Peace Is None Of Your Business, Neal Cassady drops dead, I’m Not A Man, Istanbul, Staircase At The University en The Bullfighter Dies, is zeker een muzikale verassing. Morrissey combineert zijn herkenbare stampende ritmes met vreemde elektronische geluiden, spaanse gitaar, trompet en didgeridoo. In zijn performance vallen ook nu de befaamde bewegingen van armen en benen op.
Niet alleen zijn sound en dans zijn uniek, maar ook zijn opinies zijn niet mis te verstaan. Zo is hij vol afgrijzen naar kinderen (get that thing away from me) en in het nummer Kick The Bride Down The Aisle refereert hij aan slechte huwelijken, die beter niet gesloten hadden kunnen worden: She just wants a slave. To break his back in pursuit of a living wage. So she can laze and graze for the rest of her days.
Idolate hysterie
IJzingwekkend zijn de beelden van het afslachten van koeien, varkens, kippen en kalkoenen tijdens ‚Meat is murder’. Het publiek is even stil, maar zwelt weer snel aan in idolate hysterie bij de dwepende bewegingen van Moz, die daar staat in zijn rode shirt al trekkend en draaiend aan de microfoonsnoer. Zijn fans zijn idolaat. Morrissey omarmt de rol met gemak en reikt hen zijn handen toe. Een vrouw klimt het podium op om hem van dichtbij te kunnen meemaken, waarna zij hardhandig wordt teruggeduwd en uiteindelijk afgevoerd. En wanneer Morrissey zijn shirt het publiek in werpt vechten volwassen mensen om het bezwete item, dat uiteindelijk door midden moet worden geknipt door de beveiligers van de show om het dispuut te minnen.
Ontroerend was de uitvoering van het nummer Sing Me To Sleep, evenals het mooie rustige Everyday Is Like Sunday, waarmee hij de show eindigde. Het was oprecht en indrukwekkend; een mengsel van melancholie, harde realiteit en relativering.
(Floor Baart)